2 juli, 2020

Eenzaam voelen terwijl je niet alleen bent

“Ook al heb ik vaak een huis vol kinderen: ik voel me op bepaalde momenten verschrikkelijk eenzaam,” vertelt Ella, alleenstaande ouder van twee kinderen van 14 en 12 jaar. Ella stipt aan wat onderzoek veelvuldig aantoont: eenzaamheid gaat niet alleen over een gebrek aan contacten, maar ook en misschien wel meer over de kwaliteit van de verbindingen.

Eenzaamheid is een complex probleem. Bij eenzaamheid denken we vaak aan ouderen die weinig sociale contacten hebben. Maar eenzaamheid komt onder alle leeftijden voor en heeft verschillende oorzaken. Zo heeft alleenstaand ouderschap invloed op het gevoel van eenzaamheid.  Ook mensen met een gezin kennen langdurige of terugkerende eenzaamheidsgevoelens.

Begin juni voerden alleenstaande ouders een gesprek met elkaar over eenzaamheidsgevoelens. Twee weduwen, drie gescheiden ouders die elk hun kinderen in co-ouderschap opvoeden.  De ouders bleken dezelfde maar ook andere problemen te ervaren. We kiezen er daarom voor het gesprek uiteen te zetten in twee stukken waarvan je vandaag deel één kunt lezen. Hierin staan de gevoelens van gescheiden ouders centraal,  volgende week die van ouders die hun partner verloren zijn.

Momenten benadrukken de eenzaamheid
De alleenstaande ouders die hun verhaal doen, zijn het erover eens: als de kinderen bij jou zijn, besef je heel sterk dat jij de enige opvoeder in huis bent. Een verantwoordelijkheidsgevoel dat wordt versterkt op lastige momenten.

Laura, moeder van drie kinderen: “Mijn dochter van 9 heeft sinds kort een telefoon. Zo af en toe scroll ik door haar whatsappberichten, ik wil een vinger aan de pols houden. Laatst schrok ik me rot. Ik zag dat ze nare berichtjes had gestuurd naar jongens in haar klas en in de klassenwhatsapp. Dan weet je dat je iets moet doen maar nog niet precies wat. Over wat je doet en hoe je dat doet, beslis je in je eentje. Je kunt wel advies vragen bij vrienden, maar dat is toch anders.”

Met een ex-partner kun je dergelijke opvoedkundige problemen vaak niet goed bespreken. Ella, moeder van twee kinderen van 14 en 12: “Er zit altijd spanning op de communicatie met een ex-partner. Dus waar mogelijk probeer je die te vermijden. Zelfs als je redelijk goed uit elkaar bent gegaan.”

Ook Johan die twee kinderen van 14 en 12 heeft, kent de momenten van eenzaamheid: “Ik ging met de kinderen op vakantie. Op weg naar onze vakantiebestemming kregen we een klapband. Stonden we urenlang in de hitte langs de snelweg. Dan moet je de hulpdienst regelen, er zijn voor de kinderen en de rust bewaren. Toen snakte ik er wel naar om de zorg maar ook het leed even te kunnen delen. Er is op dat moment niemand voor jou, al is het maar om even stoom af te blazen.”

Maar ook de blije momenten kun je niet delen. En het besef dat dat de rest van je leven is, doet zeer. “Als mijn zoon van 14 met zijn boek op zijn hoofd in slaap is gevallen, roep ik mijn nieuwe partner heus. En die kijkt er ook vertederd naar. Maar niet zoals ik dat of zijn eigen vader dat doet,” zegt Ella.

Praktische zorgen
Ook in praktisch opzicht voelen de ouders zich soms eenzaam. Soms zijn nou eenmaal twee ouders nodig en wil je je het liefst kunnen opsplitsen. Ella: “Mijn zoon had het afscheidsfeestje van groep 8. Op zijn school was het gebruikelijk dat bij het eindfeest in groep 8 ook de ouders aanwezig waren. Mijn dochter was negen en zat destijds in een moeilijke periode. Zij had mij nodig. Ik moest toen kiezen en koos ervoor om bij mijn dochter te zijn. Dat vind ik lastig voor mijn zoon. En ik merk ook dat de buitenwereld dat niet goed begrijpt.”

Kinderen bij de ex-partner
Met co-ouderschap zijn de kinderen de helft van de tijd bij de ex. Dat vinden vrijwel alle ouders lastig. “Het is fijn om tijd voor jezelf te hebben als je vol voor de kinderen hebt gezorgd. Maar ik vind het heel moeilijk dat ik de kinderen niet elke dag zie en even kan knuffelen,” zegt Laura.

En ook als ouders al lang uit elkaar zijn: de overdracht went nooit. “De overdracht van de ene ouder naar de andere benadrukt elke keer het opgebroken gezin. Dat doet altijd een beetje pijn,” stelt Laura.

Sterkere band met kinderen
Tot slot vinden de ouders dat alleenstaand ouderschap naast de eenzaamheid ook het omgekeerde brengt: het maakt de bang met hun kinderen hechter. Johan: ”Eerder was ik vooral een praktische vader. Ik zorgde dat er eten was, dat ik de kinderen van school haalde en naar sport vervoerde. Maar nu merk ik dat het vaderschap meer van me vraagt en dat ik het met mijn kinderen over hun emoties praat.” Laura: ”Vroeger zag ik de kinderen wel de hele week, maar was ik er vaak niet met mijn hoofd bij. Nu wel. Ik zie de kinderen beter dan voorheen.”